Ông Dài ông Cộc hay là sự tích thần sông Kỳ Cùng

06/12/2018 10:39

Theo Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam

Ha sĩ v minh ha: Cm Anh Ng



Ngày xưa, ở vùng sông Tranh thuộc tỉnh Đông có hai vợ chồng nhà nọ, gia tư cũng vào hng khá, nhưng tuổi già mà chưa có con. Một hôm, trong khi ra đồng phát ruộng, người chng nhặt được hai quả trứng to bằng nắm tay. Tò mò, hai vợ chồng đem về nhà nuôi, chỉ trong mấy ngày, hai quả trứng đã nở thành mt cp rn nhqun quýt đôi vợ chồng. Một hôm người chồng cuốc vườn, cặp rắn bò theo sát nút để kiếm cái ăn trong đất mới lật. Vô tình mt nhát cuốc bổ xuống làm đứt đuôi một con. Từ đó con rắn bị đứt đuôi ngày một trở nên hung dữ. Càng lớn, chúng càng ăn khe và thưng bò vào chung gà các nhà lân cn tìm bt gà con. B xóm ging chi bi luôn canh, hai v chng đành mang cp rn đến b sông th xung.


Cặp rn vừa thả xuống nước đã được vua Thủy cho cai quản khu vực sông Tranh. T đó hai con rn làm oai làm phúc sut c mt khúc sông rng. Ngưi ta lp đn th chúng bên sông, gi chúng là Đc ông tun Tranh, cũng gi là ông Dài, ông Cc. Thnh thong chúng vn bt ngưi và súc vt qua li trên sông.

Một hôm có hai vợ chồng người họ Trịnh có việc đi thuyền qua đấy đỗ lại. Người vợ là Dương thị vốn người xinh đẹp làm cho ông Cộc mê mẩn. Ông Cộc sai hai người con gái đội mâm lễ vật đến anh học trò đề nghị nhường người vợ nhưng bị từ chối. Tuy vậy nhưng người học trò cũng có ý sợ bèn cùng vợ lên bờ, đi được một đoạn thì ông Cộc đuổi theo, hóa làm mt trn mưa bão kinh hoàng làm cho h không th tiếp tc đi đưc. Chng đành đưa v vào trú mt ngôi đn gn đó tránh bão. Sáng dy, bão tan, ngưi hc trò tnh dy đã thy v mình biến đâu mt. Anh theo du đến b sông ch còn thy qun áo ca v trút b li đó.

Đau xót vì mất người vợ yêu, anh chàng họ Trịnh bèn đi lang thang khắp nơi tìm vợ. Trải qua bao nhiêu ngày tháng, một hôm anh tình cờ gặp được Bạch Long hầu, vị thần vn có phận sự làm mưa ở vùng này. Thấy việc tác quái, Bạch Long hầu ngỏ ý giúp chàng học trò tìm lại người vợ bằng cách đăng đơn kiện ông Cộc trước tòa án vua Thủy. Vua Thy khi thy chng c s s v hành đng gian ác ca b h mình thì đùng đùng ni gin và bt đày ông Cc đi tht xa cho đến cùng tri cui đt.


Ngày ông Cc đi đày, tôm cá rn rết náo đng c mt khúc sông Tranh. Quân lính áp gii ông Cc ra bin ri đi ngưc lên phía Bc. Tri qua nhiu ngày, mt hôm h đến mt vùng nhìn vào thy rng cây mt mù, không h có khói la. Ông Cc hi mt s ngưi đa phương: "Đây là đâu?". H đáp: "Nơi đây đã sp hết đa phn nưc Vit ri. Đi quá na là sang nưc khác". Ông Cc bo quân lính áp gii: "Vy là đến chn k cùng ri đó. Theo lnh nhà vua, ta s li nơi đây".

C đoàn by gi r sóng kéo vào ca sông. Nhưng khúc sông này t lâu có mt con thung lung trn tr, không mun chia s quyn hành vi ông Cc. Cho nên khi thy ông Cc ti, lp tc mt cuc giao phong din ra d di t ca sông cho đến tn thưng ngun. Vua Thy biết chuyn lin chia đôi khu vc, đnh li ranh gii rõ ràng gia ông Cc và thung lung. Ông Cc bèn cho đưa mt tng đá ln như hình mt cái đu đt ven sông. Bến phía thung lung cũng làm phép hin ra mt cái chuông úp b bên này làm gii hn.

Nhưng thuồng luồng thỉnh thoảng lại gây sự đánh nhau với ông Cộc,  nên bị vua Thủy giao cho thần Núi địa phương canh giữ, còn ông Cộc từ đấy được cai qun cả hai khu vực. Ngày nay, bên bờ Nam sông Kỳ Cùng, chỗ chân cầu tỉnh lỵ Lạng Sơn còn có một hòn đá lớn như hình cái đầu. Còn bờ bên kia, trong một ngôi chùa cổ còn có cái chuông bị xích. Người ta nói cái đầu bằng đá là do ông Cộc đặt làm mốc, còn cái chuông là hiện thân của thuồng luồng bị thần Núi xích tại đây. Cái tên sông Kỳ Cùng cũng xuất phát từ cuộc đày ải ông Cộc mà có.

Gii thiu v ha sĩ: Cm Anh Ng là ha sĩ chuyên minh ha. Cô s dng các phương tin kĩ thut s đ sáng tác (digital painting), và luôn dành thi gian cho nhng tri nghim mi trên các cht liu truyn thng.



Bình luận