Danh họa Việt và tác phẩm trên sàn đấu giá thế giới

08/05/2019 15:43

Các phiên đấu lớn của Christie’s, Sotheby’s, Aguttes năm 2018 đã khép lại với một số tác phẩm lần đầu tiên lên sàn đấu giá như “Gánh ốc” (Nguyễn Phan Chánh), “Thôn nữ Bắc Kỳ” (Nam Sơn)… đánh dấu một sự khởi sắc mới của hội họa Việt Nam. 


Thôn nữ Bắc kỳ (lụa) của Nam Sơn


Từ dấu mốc “Thôn nữ Bắc kỳ” và “Thiếu nữ cầm quạt” của Nam Sơn

Một triệu USD đầu tiên cho giá tranh Việt Nam thuộc về Lê Phổ, người có họa phái của sự hòa trộn nghệ thuật Pháp – Việt. Do sống ở Pháp nên tranh của Lê Phổ cũng như Mai Trung Thứ, Vũ Cao Đàm xuất hiện thường xuyên trên các sàn đấu giá. Chưa kể, họ còn được độc quyền bởi các gallery nổi tiếng trên thế giới nên tranh của họ được PR rất mạnh. Nam Sơn thì ngược lại, ông sống ở Việt Nam, tranh cũng ít hơn. Những bức vẽ vào thập niên 1930, 1940 vốn đã hiếm, lại được lưu giữ kỹ càng trong các bộ sưu tập tư nhân nên sự xuất hiện tranh của ông trở thành một sự kiện trên sàn đấu. Ở Việt Nam, cái tên Nam Sơn có sức ảnh hưởng mạnh mẽ, nhất là khi ông được khẳng định là người đồng sáng lập trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương với Victor Tardieu. Bộ đôi thầy giáo – trợ lý Pháp – Việt với một niềm say mê nghệ thuật đã bổ sung hoàn hảo cho nhau, tạo nên một định dạng tuyệt vời cho nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam từ thủa bắt đầu.

“Thôn nữ Bắc Kỳ” của Nam Sơn được nhà Aguttes đưa lên sàn đấu tháng 4/2018, với giá gõ búa đạt mốc tuyệt vời, cộng thêm một tin vui là tranh đã được quay về cố hương sau nhiều năm xa cách. Tới phiên tháng 10/2018, một bức tranh nữa của Nam Sơn lại xuất hiện. Nhưng không phải cô thôn nữ khỏe khoắn nữa mà lại là một cô nàng thành thị cầm quạt ngồi trên chõng tre thả dáng suy tư. Theo thông tin chính xác thì đầu năm 2019 “Thiếu nữ cầm quạt” đã ở Hà Nội. Sau hiện tượng “Thôn nữ Bắc Kỳ” và “Thiếu nữ cầm quạt”,  cái tên Nam Sơn đã trở lên một đẳng cấp mới trên sàn đấu quốc tế cả về độ hiếm lẫn độ đẹp.

Thiếu nữ cầm quạt (lụa) của Nam Sơn



… đến “Em bé cho chim ăn” của Nguyễn Phan Chánh

Là tác phẩm quá nổi tiếng của Nguyễn Phan Chánh, và được coi như một sự mẫu mực về tạo hình trên chất liệu lụa truyền thống, trước phiên đấu, “một cuộc đua ngầm về tư liệu để xác định tính chân bản” của tác phẩm đã diễn ra quyết liệt. Cuối cùng đã có để khẳng định “Em bé cho chim ăn” (đấu tại nhà Christie’s, tháng 5/2018) đích xác là bản đầu tiên mà Nguyễn Phan Chánh đã vẽ và bán ở Hội đấu xảo Paris năm 1939 tại Pháp. Bức tranh cũng được đấu rất thành công với cái “giá sấm sét” gần 20 tỷ đồng. Tuy không đạt như kỳ vọng để có thể tự hào thấy cái tên thứ hai của Việt Nam cán mốc một triệu, nhưng có niềm tự hào không hề nhỏ khi ‘Em bé cho chim ăn” đã tiếp bước “Thôn nữ Bắc Kỳ” quay trở về quê hương sau 90 năm xa cách.


Em bé cho chim ăn (lụa) của Nguyễn Phan Chánh



Và cuối cùng là “Hoài cố hương”…

Phiên đấu ngày 25/11/2018 đã diễn ra với sự xuất hiện lại của “Hoài cố hương”. Bức tranh tuyệt đẹp này của Lê Phổ đã quay trở lại sàn đấu Christie’s sau bốn năm trưng bày tại tư gia của một sưu tập tư nhân nước ngoài. Sau khi kết phiên, tin vui bay tới, “Hoài cố hương” lần này thật sự đã quay về cố hương. Với giá gõ búa chưa tới 20 tỷ thì đây là một món quà tuyệt vời mà chủ nhân dành tặng chính cho mình xét trên giá trị nghệ thuật, giá trị thương hiệu, lẫn giá trị thương mại.

Hoài cố hương (lụa) của Lê Phổ


Một số tác phẩm khác
Ngoài những ngôi sao sáng trên sàn như Lê Phổ, Vũ Cao Đàm, Mai Trung Thứ, Lê Thị Lựu, Nam Sơn, Trần Văn Cẩn thì những tên tuổi thấp hơn về giá như Trần Phúc Duyên, Alix Eymé, Nguyễn Tư Nghiêm, Lê Thy, Trần Văn Thọ đều đã lần lượt được đấu thành công. Thậm chí đấy mới là những tác phẩm tăng kỷ lục tới mấy trăm %. Việc này được lý giải bởi tầm vừa của giá. Đa phần người mua để ngắm, để chơi. Nhưng thực ra là hoàn toàn xứng đáng bởi đây đều là những tên tuổi lớn của hội họa Việt Nam…
Chưa bao giờ trong hai năm trở lại đây thị trường tranh Việt lại có sức hút mãnh liệt với nhà đầu tư đến như vậy. Những tác phẩm được coi là tiêu điểm nhất đều quay trở lại cố quốc, chứng tỏ văn hóa Việt đã trở thành niềm tự hào của người Việt trên đấu trường quốc tế…

Bài: Bùi Hoàng Anh

Ảnh: Sưu tầm







Bình luận