Linh hồn của thành phố

14/12/2017 09:39

Sông Moskva gắn với thủ đô nước Nga giàu mạnh

Đằng sau bất kỳ một thành phố có bề dày lịch sử nào, ắt hẳn phải có một dòng sông chảy qua: sông Thames của xứ London sương mù lạnh lẽo, sông Seine của Paris hoa lệ hay Danube của Budapest trầm tư, Vltava của Prague thơ mộng … Moscow cũng vậy, nó có một con sông cho riêng mình, sông Moskva.


Sông Moskva nhỏ, dài 503km, chảy qua thành phố Moscow vào sông Oka và sau đó hòa nhập vào dòng Volga. Sự phát triển của thủ đô nước Nga gắn liền với dòng sông này, ngay cả tên gọi Moscow cùng được đặt theo tên của con sông. Người ta không rõ cái tên này bắt nguồn từ đâu. Một trong các giả thiết Moskva theo tiếng Phần Lan cổ có nghĩa là "tối", "đục". Theo một giả thiết khác, tên gọi này có nguồn gốc từ tiếng Komi với nghĩa là "sông của bò" hay từ tiếng Mordovia với nghĩa là "sông của gấu". Cho dù ý nghĩa thực sự là gì thì tên gọi Moskva nay đã gắn với thủ đô của nước Nga giàu mạnh, nơi những di tích cổ kính hài hòa với các trung tâm tài chính, thương mại chọc trời, những giá trị văn hóa xưa và nay đan xen.
Kênh đào Moscow
Thành phố Moscow nằm trải dài dọc theo hai bờ sông. Qua thời gian, nhiều đoạn sông trở nên nhỏ hẹp, cạn nước. Từ thế kỷ 17, người ta đã nghĩ đến việc nối hai con sông Moskva và Volga để thuận tiện cho giao thông đường thủy và cấp nước cho thành phố. Năm 1932, kênh đào Moscow được khởi công và hoàn thành vào năm 1937. Kênh dài 129km, chiều rộng tối thiểu bề mặt 85,5m, chiều rộng đáy 46m và sâu 5,5m. Nhờ có nó, thành phố Moscow thông thủy với 5 biển lớn là biển Trắng, biển Baltic, biển Caspi, biển Azov và biển Đen.


Để điều tiết nước giữa hai dòng sông, người ta phải xây nhiều con đập. Mực nước sông giữa hai đập chênh nhau có khi đến cả chục mét và dòng chảy trên từng đoạn xuôi, ngược đủ kiểu. Để tàu có thể lưu thông qua đập với hai mực nước khác nhau, người ta thiết kế các âu tàu với cửa sắt hai đầu để chặn nước. Khi tàu đã vào trong âu, cánh cửa sắt phía sau đóng lại và nước được xả vào nếu tàu đang ở chỗ nước thấp hoặc xả ra nếu tàu đang ở chỗ nước cao. Sau khoảng 30 phút, tàu sẽ được nâng lên hay hạ xuống cho bằng với mực nước phía trước mũi, cánh cửa sắt phía trước tàu mở ra và hành trình lại tiếp tục.
Nhà thờ Thánh Basil - Biểu tượng của nước Nga
Nhiều năm tháng qua đi, cùng với dòng sông, thành phố Moscow ngày càng phát triển, trở thành trung tâm tôn giáo, văn hóa, kinh tế của nước Nga với những công trình kiến trúc để đời, trường tồn cùng thời gian. Nằm kề bên bờ sông, nơi không thể bỏ qua là tổ hợp các công trình điện Kremlin, quảng trường Đỏ, nhà thờ Chúa cứu thế, nhà thờ Kazan… Các công trình vẫn được giữ nguyên vẹn cho đến nay, mang vẻ đẹp lộng lẫy và cuốn hút mọi du khách. Trong đó, nổi bật nhất là nhà thờ Thánh  Basil được xây từ thế kỷ 16 trên quảng trường Đỏ. Nhà thờ được xây bằng gạch đỏ theo phong cách Byzantine Nga với những mái vòm chóp hình củ hành nhiều màu sắc sặc sỡ, khoa trương nhưng vô cùng thu hút. Mùa đông đến, tuyết phủ lên một phần những tòa tháp củ hành càng làm nhà thờ thêm phần rực rỡ trên nền tuyết trắng xóa.


Bên trong nhà thờ được trang trí lộng lẫy với nhiều bức tranh thánh, phù điêu khảm tinh xảo. Những bậc cầu thang hẹp, dốc đứng, tối hun hút dẫn lên các phòng nguyện trang nghiêm, tường trang trí hoa văn kiểu Nga sặc sỡ. Nếu may mắn được tham dự lễ có hát thánh ca, bạn sẽ thấy tim mình bỗng rung lên thổn thức, mắt rớm lệ khi nghe những giọng hát bè vang vọng, quyện vào nhau, quấn quít trên vòm nhà thờ cao vút.   
Cùng với những biến động lịch sử của nước Nga, nhà thờ Thánh Basil cũng đã trải qua nhiều thời khắc thăng trầm, đỉnh điểm là hai lần suýt bị đánh sập. Kiến trúc độc nhất vô nhị đậm bản sắc Nga, những huyền thoại gắn liền với số phận trắc trở đã làm nhà thờ Thánh Basil thêm phần độc đáo và trở thành một trong những biểu tượng của nước Nga.  
Dấu ấn hiện tại đan xen cùng quá khứ
Gắn liền với dòng sông là những cây cầu. Mặt nước sông như một tấm gương để những cây cầu duyên dáng soi mình vào đó, tô điểm cho thành phố. Chẳng thể kể hết vẻ đẹp riêng của từng cây cầu: cầu Đá Lớn cổ kính từ thế kỷ 17 ngay chân điện Kremlin; Krymsky - cây cầu treo đầu tiên ở Moscow đồng thời là một trong những cây cầu treo bằng xích lớn nhất châu Âu với kiến trúc độc đáo…, và còn nhiều cây cầu khác nữa.


Nhiều cây cầu cổ giờ mang thêm hơi thở hiện đại và sức sống của giới trẻ. Đó là cầu Luzhkov hay còn gọi là cầu Tretriakovsky với hàng cây “khóa tình yêu”. Thay vì khóa lên thành cầu như nhiều nơi khác, người ta trồng một hàng cây bằng kim loại dành riêng cho các cặp đôi móc khóa tình yêu của mình lên đó. Hành động lãng mạn này thể hiện mong ước một tình yêu bền chặt của các cặp đôi yêu nhau. Ngày nay, cầu tình yêu Luzhkov trở thành điểm đến không thể thiếu của các bạn trẻ.


Rời xa trung tâm thành phố với những nhà cao tầng, những con đường tấp nập xe cộ, con sông luồn lách qua vùng ngoại ô êm ả. Hai bên bờ sông là những rừng cây lá đổi màu theo mùa, đâu đó ẩn hiện những đỉnh tháp nhà thờ, mái nhà gỗ mộc mạc, bến nước dập dềnh những cánh buồm nhiều màu. Hãy dành thời gian ngồi bên bờ sông trong ánh chiều tà, nghe sóng vỗ bờ và ngắm những cánh hải âu liệng trên mặt nước, trong không khí tĩnh lặng, bạn sẽ thấy thấm thía cảm giác “Moskva trong chiều vắng thanh bình” như lời bài hát “Chiều Moskva”.


Con sông đã luôn đồng hành và chứng kiến thành phố Moscow qua từng thời kỳ phát triển, từ khi chỉ là một thị trấn nhỏ cách đây gần 870 năm cho đến nay là trung tâm văn hóa, tài chính của thế giới. Dù trải qua nhiều biến động lịch sử và nhiều thể chế chính trị, thành phố Moscow vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ cũng như dòng sông Moskva. Dòng nước có đầy vơi theo năm tháng nhưng nó vẫn mang trong mình sức sống mãnh liệt, lưu giữ bao kỷ niệm buồn vui, từ đó chắt lọc để nuôi dưỡng văn hóa Nga. Như nước cần thiết cho cuộc sống, thành phố Moscow luôn gắn với con sông của mình bởi sông mang trong mình linh hồn của thành phố.
Hương Chiều

Bình luận