Nơi tận cùng thế giới

21/11/2018 15:47

Không trang phục che thân, không khái niệm thời gian, không chữ viết, không định cư một chỗ và chưa biết đến văn minh con người, đó là người Korowai trên đảo Irian Jaya .


Đường đến bộ tộc Korowai ở đảo Irian Jaya của Indonesia thực là hành trình không dễ thở. Sau
những chặng bay hơn 24 giờ, thêm một ngày đi thuyền máy độc mộc, tôi đến được miền đất hoang dã, hẻo lánh, có tên Mabu ở đầm lầy tây nam Irian Jaya. Đây là cửa ngõ vào lãnh địa của người Korowai, bộ tộc hoang dã nhất Indonesia và với cả thế giới. Cho đến nay, nhiều gia đình Korowai chưa một lần gặp gỡ người hiện đại. Đây cũng là bộ tộc được phát hiện vào thập niên 1970 và là một trong những bộ tộ hoang dã nhất ở Indonesia và trên thế giới. Tới đây, chúng tôi phải bỏ lại phía sau những gì của thế giới hiện đại để tiến sâu vào lãnh thổ của người Korowai với những hoang mang, lo âu về nơi gần như chưa ai biết tới. Đường rừng không có lối, sinh mệnh phó thác vào tài nghệ của những người dẫn đường, vừa kiêm nhiệm vụ tiếp cận, phiên dịch.

Mất hơn ngày đi rừng, cuối cùng chúng tôi cũng đến được ngôi nhà trên cây đầu tiên ở khu vực có tên gọi Eroway Wari của Marcus và hai cậu con trai nhỏ áng chừng 10 tuổi. Cheo leo trên cây, gia tài trong nhà chỉ có đống tro giữ lửa, một ít bột cây sago, cùng đủ loại xương thú gắn trên mái nhà. Dưới đất, hai chú heo từ bìa rừng chạy về vẫy đuôi quấn quýt mừng chảo chủ nhà. Marcus cho biết hai con heo anh bắt được từ hồi còn nhỏ, đi đâu anh cũng đem theo bên mình cho đến khi chúng lớn mới thả ngoài rừng. Người Korowai quan niệm rằng bất kỳ con vật gì bắt được từ rừng đem về nuôi, nếu đặt tên thì con vật đó sẽ thuộc về con người, sẽ sống với con người, còn nếu đem về nuôi mà chưa được đặt tên, con vật ấy vẫn thuộc về rừng xanh, và một ngày không xa nó sẽ trở về lại với rừng.

Điều kỳ lạ với người Korowai là họ không sống thành làng, chỉ sống từng gia đình đơn lẻ, mỗi gia đình cách nhau gần là một ngày đi rừng. Người Korowai có tập tính rất e ngại khi gặp người lạ, nếu xâm phạm lãnh địa nhau vô cớ, rất dễ xảy ra những giao tranh tàn khốc. Chính vì vậy, đến những năm 1970 nhiều gia đình người Korowai không hề biết đến sự tồn tại của thế giới văn minh, họ cũng chưa từng đặt chân đến những ngôi nhà lân cận quanh đó nhiều khi chỉ một đến hai ngày đường.

 

Mất hơn một ngày sau, tôi tìm đến được gia đình người Korowai thứ hai là Lion. Giải thích vì sao người Korowai làm nhà trên cây cao, Lion cho biết: “Để tránh ngập lụt, thú dữ và tránh kẻ thù, càng ở khu vực nguy hiểm, người Korowai làm nhà càng cao, và khi thấy có kiến làm tổ trên nhà, chúng tôi sẽ chuyển đi vì đó là dấu chỉ ngôi nhà không còn an toàn, đã bị mục nát”. Khi rời ngôi nhà trên cây của Lion, tôi biết rằng nếu có dịp trở lại cánh rừng này lần nữa, không dễ tìm được Lion, bởi nhìn từ chân cột, đã thấy những vết kiến bò in rõ dấu. Một ngày không xa, gia đình Lion sẽ đi tìm nơi ở mới trong đầm lầy đầy hoang sơ của dải đất Irian Jaya. Tại đây, tôi còn gặp được tổ ấm trên ngọn cây của vợ chồng Oni và Hamol, một trong những ngôi nhà lớn nhất của người Korowai ở vùng đầm lầy này. Với chiều cao áng chừng hơn 15 mét, diện tích rộng gấp đôi so với những ngôi nhà trên cây khác, nhưng chỉ có hai vợ chồng Oni sống với nhau suốt mấy năm qua. Hamol đeo chiếc vòng kỳ lạ gồm vô số răng nanh và vỏ ốc kết lại. Dù chưa có con, nhưng Oni và Hamol vẫn sống rất hạnh phúc, có lẽ do cách sống quá xa nhau giữa các gia đình khiến hạnh phúc vợ chồng người Korowai thắm thiết hơn, bởi họ cần nương tựa nhau sớm tối, khi tứ bề quanh họ, chỉ là rừng thẳm – nơi xa cách vời vợi với thế giới văn minh. Đó cũng là cách để người Korowai tồn tại, và trở thành một trong những bộ tộc có đời sống hoang dã nhất trên hành tinh hôm nay. 


Lam Phong 

Bình luận