Nghệ thuật từ giày mộc

22/07/2019 09:39

Trong một lần vô tình dạo qua những trang web nước ngoài chuyên về đồ thủ công, tôi bất ngờ gặp một bộ sưu tập giày đến từ Việt Nam. Món đồ gây ấn tượng bởi phần chi tiết gót gỗ được chạm khắc tỉ mỉ tong gam màu rực rỡ, phần thân da đen tuyền bóng bẩy, tất cả toát lên chút gần gũi Việt Nam vừa phảng phất nét thời trang cao cấp.

Ký ức Huế xưa qua âm thanh guốc mộc

Chủ nhân của ý tưởng giày gỗ - Lan Vy tâm sự với tôi về nguồn gốc của những đôi giày đặc biệt này. Hóa ra, nó xuất phát từ hoài niệm về đôi guốc mộc của cụ nội cô – người gốc Huế, những đôi guốc vang lên từ trong ký ức tuổi thơ mỗi lần cụ đón chắt. Đôi guốc của ký ức mang dáng dấp văn hóa Huế thấp thoáng sau tà áo dài, được trang trí bởi những đường khảm trai cầu kì. Cảm xúc về người cụ thân thuộc hiện hữu từ âm thanh của guốc gỗ. Năm tháng trôi qua, dù cụ nội đã mất từ rất lâu, nhưng ký ức đó vẫn ám ảnh đứa chút, để rồi cô trở về Việt Nam lặn lội tìm đôi guốc của cụ mang hồi ức Huế xưa. Thế nhưng mọi đôi giày đều không thể mang lại cảm xúc đó. Và khi không thể tìm ra được đôi giày ưng ý nhất, cô bắt tay vào tự tạo ra đôi giày đó, dành tặng cho người phụ nữ Huế xưa.

Nguồn cảm hứng cho đôi giày gỗ là văn hóa và nghệ thuật. Bộ sưu tập giày gỗ đầu tiên chạm khắc rồng, kỳ lân, và những hoa văn trên các ngôi nhà cổ. Những nét chạm khắc hiện đại hơn sau này chính là sự hợp tác giữa Lan Vy và nghệ nhân chạm khắc làng nghề.

Nghệ nhân chạm khắc

Những mảng chạm khắc tinh tế nổi bật như họa tiết 3D họa hay rồng được làm thủ công bởi những nghệ nhân chạm khắc ở Huế. Thường thì khi thiết kế một mẫu giày, nhà thiết kế giày sẽ là người lên ý tưởng khởi đầu sau đó đặt hàng nghệ nhân chạm khắc; tuy nhiên trong quy trình sản xuất những đôi giày gỗ đặc biệt này, người nghệ nhân sẽ ngồi trực tiếp với nhà thiết kế từ khâu “thai nghén” sản phẩm.

Nghệ nhân chạm khắc là người sẽ quyết định chất lượng của sản phẩm, khả năng chịu lực của gỗ, và nếu như một thiết kế không đảm bảo được những yếu tố trên thì thiết kế sản phẩm sẽ không được chấp nhận. Công sức và hàm lượng “sáng tạo” của nghệ nhân cũng quan trọng y như các nhà thiết kế vậy. Đó chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt của sản phẩm và cũng là cách mà nhà sản xuất dành sự trân trọng và tôn vinh yếu tố làng nghề.

Làng nghề và cộng đồng

Cơ sở sản xuất những đôi giày gỗ là Fashion4Freedom, không phải là một hãng thời trang mà là một doanh nghiệp xã hội giúp hỗ trợ các nghệ nhân tiếp cận thị trường mới bằng các sản phẩm hiện đại. Từ năm 2010, Fashion4Freedom đã tiếp cận hơn 70 cộng đồng. Ngoài dự án chạm khắc trên giày, doanh nghiệp xã hội này đang làm dự án giới thiệu thổ cẩm Zèng (người Tà Ôi – Thừa Thiên Huế) bằng những sắc thái mới, trẻ trung.

Những người đam mê nghệ thuật

Khi tôi hỏi Lan Vy về đối tượng khách hàng, cô làm tôi bất ngờ khi trả lời: “Chúng tôi không có khách hàng, chúng tôi có những nhà bảo trợ nghệ thuật. Họ là những người thưởng thức hướng đi nghệ thuật mang tính cộng đồng của chúng tôi. Những người dùng sản phẩm này cũng không theo một xu hướng thời trang nào mà đi theo tiếng gọi nghệ thuật và thấu hiểu những sản phẩm không phải là thời trang, mà là đam mê. Họ hiểu một điều những chiếc giày gỗ này không hể hiện thời trang, mà chúng thể hiện một phong cách khác biệt. Và với giá trị như vậy, một đôi hiện được trưng bày ở bảo tàng Victoria & Albert ở London và đôi còn lại nằm trong tủ giày của vợ đạo diễn Avatar James Cameron.”

Giang Lê


Bình luận