Lên núi xem các cô gái mặc váy đá bóng

13/08/2019 14:51

Bóng đá nữ đã phổ cập ở Việt Nam khoảng 30 năm, nhưng cầu thủ bóng đá nữ ra sân mà mặc váy thì là chuyện lạ và chỉ mới xuất hiện gần đây, tại huyện miền núi Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh.

Là huyện cực bắc của Quảng Ninh, Bình Liêu có biên giới với tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc và cách sân bay Vân Đồn (Quảng Ninh) chỉ 70 km, cách sân bay Cát Bi (Hải Phòng) 170 km. Nơi đây có khí hậu mát mẻ, phong cảnh đẹp với các con đường tuần tra biên giới chạy trên núi rất lãng mạn, được ví như đi trên sống lưng khủng long.

Gần đây, Bình Liêu gây ấn tượng với cộng đồng khi xã Húc Động của huyện này khởi phát phong trào bóng đá của các cô gái dân tộc Sán Chỉ, với các nữ cầu thủ ra sân với trang phục dân tộc là áo cánh màu xanh da trời và váy đen, cùng khăn vấn trên đầu. Người Sán Chỉ ở Húc Động cũng có nét văn hóa đặc sắc và được bảo tồn với hội hát Soóng Cọ (một cách hát đối đáp) tổ chức hàng năm dịp 16/3 Âm lịch, các trò chơi dân gian như đẩy gậy, đánh quay… và thu hút du khách.

Đến Húc Động một ngày cuối xuân, chúng tôi bất ngờ được xem giải bóng đá nữ mà xã này tổ chức. Trên đỉnh một ngọn núi đã được làm phẳng, đội tuyển nữ Húc Động đang thi đấu với đội tuyển nữ xã Đại Dực cùng huyện. Cầu thủ hai bên đều là người Sán Chỉ và ra sân với cùng một trang phục là áo cánh màu xanh da trời cùng váy màu đen dài hơn đầu gối. Không có số áo trên lưng, sự khác biệt giữa hai đội là áo của phía Húc Động màu xanh nhạt, còn áo bên Đại Dực sẫm hơn đôi chút.

Trận đấu diễn ra khá quyết liệt. Các nữ cầu thủ mặc áo dài tay, khăn vấn trên đầu, váy dài quá gối hăng hái chạy trên sân và đá bóng bằng những động tác còn vụng về nhưng cũng thật đáng yêu. Chung cuộc, đội nữ Húc Động thắng đội nữ Đại Dực với tỉ số 4 – 1.

Phong trào bóng đá nữ ra đời ở Húc Động từ năm 2016, khi các thôn bản tổ chức cho chị em đá bóng vào dịp đầu xuân. Từ năm 2018, giải bóng đá nữ xã Húc Động được tổ chức. Sang năm 2019, ngoài giải nội bộ, xã Húc Động còn tổ chức thêm một giải mở rộng và mời các địa phương lân cận tham gia, như trận đấu kể trên.

Nói chuyện với chúng tôi, ông Đoàn Xuân Trang, Bí thư xã Húc Động cho biết, điều lệ giải đấu quy định các nữ cầu thủ không được mặc quần đùi áo số như bóng đá dưới xuôi mà phải mặc trang phục đặc trưng của dân tộc mình. Trong giải bóng đá nữ xã Húc Động, 6 đội tham gia đều là người Sán Chỉ, tất cả đều mặc áo xanh, váy đen. Các đội bóng của dân tộc khác tham gia giải thì phải mặc trang phục đặc trưng của dân tộc mình. “Đó là cách chúng tôi giữ gìn bản sắc và được mọi người ủng hộ”, ông Trang nói.

Người Sán Chỉ, theo Tổng cục Thống kê còn được gọi là người Sán Chay, Cao Lan, Hờn Bạn… có dân số khoảng 200.000 người và phân bố ở nhiều tỉnh miền núi, trung du phía Bắc. Trang phục của đồng bào không thống nhất và tùy thuộc từng khu vực dân cư. Tại Bình Liêu, với tên gọi Sán Chỉ, trang phục truyền thống của phụ nữ dân tộc này là áo xanh da trời, váy đen và khăn vấn trên đầu. Trừ những ngày giá rét phải mặc thêm áo ấm, từ nữ sinh mẫu giáo, tiểu học đến các bà già đều mặc áo xanh và váy đen trong sinh hoạt, lao động hàng ngày.

Tại Húc Động không có hiệu may, phụ nữ các gia đình Sán Chỉ hầu hết tự may lấy váy áo cho mình và con em. Một số bé gái đi học mẫu giáo sẽ được cô giáo may cho. Các cụ bà Sán Chỉ khi về trời được gia đình bỏ vào áo quan bộ váy áo đẹp nhất để mặc cùng tiên tổ. Trong đó, chiếc áo có cúc tết bằng vải và cài bên sườn một cách kín đáo, còn chiếc váy đen được xếp nếp và có cạp bằng vải hoa màu đỏ, xỏ dây rút. “Đã mặc váy áo thì chị em sẽ mang trên đầu chiếc khăn vấn màu xanh, đính dải len hồng, tượng trưng cho sự vẹn tròn của trời đất và đạo đức, tư cách của người phụ nữ Sán Chỉ”, ông Trang nói.

Lưu Quang Phổ

Bình luận