Tìm lại vàng son ngày cũ

05/06/2019 15:03

Chương trình biu diễn thường kì“Chuyện nhạc phố cổ”  được tổ chức bởi nhóm Đông kinh cnhạc.  


Cho tới nay, ”Chuyện nhạc phố cổ” là chương trình biu diễn thường kca nhạc cổ duy nhất tại Hà Nội. Được tổ chức tại Trung tâm giao lưu văn hóa phố cổ Hà Nội (50 Đào Duy T), chương trình là kết quả của sự nỗ lực từ các thành viên sáng lập nhóm Đông kinh cnhạc, cộng thêm sự hỗ trợ nhiệt tình từ Ban Qun lý phố cổ và ng không thể thiếu niềm đam mê từ các nghệ sĩ.  Trong thời hiện đại, rất hiếm khi người thành phố có dịp được nghe li những giai điệu chèo mượt mà ngày xưa, càng khó có cơ hội xem các trích đoạn chèo, tuồng… mà  vốn dĩ rất phổ biến trong đời sống thuở trước.

Cũng cần kể lại sơ lược về nhà hát rất đặc biệt này. Được xây vào năm 1930 bi các nhà tư sản dân tộc nhằm góp phần chấn hưng văn hóa, nhà t mang tên Sán Nhiên Đài có kết cấu khá đơn gin nhưng đã từng là thánh đường nhạc cổ.  Khi ông trùm chèo” Nguyễn Đình Nghị tiếp quản, ông đã cho sửa sang nhà hát theo hướng  lịch lãm của phương Tây, đồng thời biên soạn các vở chèo cổ theo lớp lang tân thời và gọi đó là chèo văn minh. Chkhi đó bộ môn nghệ thuật vốn gắn bó với mảnh chiếu trước sân đình mi có cơ hội tỏa sáng trên sân khấu tiêu chuẩn, mang lại cho khán giả nét cảm thụ âm nhạc cổ vừa thân thuộc, vừa sang trọng hơn. Qua biến cố lịch sử, ngôi nhà này đã được tu bổ và sử dụng làm trung tâm giao lưu văn hóa, đặc biệt chú trọng cải tạo sân khấu phía trên theo tiêu chuẩn nhà t châu Âu. Do đó, chỉ ở đây din viên mới có thể hát mà không cần ampli, loa mà từng lời, từng chữ vẫn vang vọng tới từng góc xa nht của khán phòng. Có được không gian này cần nhắc tới công sức của ông Geir Johnson người Na Uy, thành viên dự án cải tạo nhà hát được tổ chức bởi thành phố Toulouse (Pháp) và Trung tâm giao lưu văn hóa phố cổ Hà Nội.

Khởi đầu từ 5 năm trước, Chuyện nhạc phố cổ” đã đi qua bao  thăng trầm, bị gián đoạn một thời gian và khởi động lại vào đầu năm 2018 để ngày nay trở thành điểm sáng văn hóa.. Khó nht là tập hp được các nghệ nhân đa phần đều đã cao niên, tuy ging vẫn trong trẻo, tuy nhp gõ phách, tay bấm phím tơ vẫn điêu luyn nhưng sức khỏe cũng có phần đi xuống. Vậy mà vì tình yêu nhạc cổ, anh Đàm Quang Minh, sáng lập viên nhóm và cộng sự là nhạc sĩ Vũ Nhật Tân vẫn kiên trì động viên, mời gi các nghệ sĩ tới để truyn lửa đam mê cho thế hệ trẻ Hà Nội cũng như khách du lịch. Trong các nghệ sĩ lão thành đó, cao niên nht là NSND Mạnh Phóng và Mẫn Thu đều đã trên 80 tuổi, ri các NSND chèo Thanh Hoài, NSND nhạc cổ Mạnh Hoch, nghệ sĩ ưu tú ca trù Thanh Bình… cũng đều đã thuộc hạng cao niên nhưng tiếng đàn, tiếng hát mỗi đêm din vẫn lay động lòng người. Tp hợp các bộ môn chèo, tuồng, ca trù, xm, hát văn… và sau này bổ sung thêm loại hình khá lạ “Tụng tán kinh kệ”, chương trình đưa khán giả trở về với ký ức ngày xưa. Có một chi tiết khá thú vị của chương trình, đó là việc mở cửa không thu vé cho mọi khán giả yêu nhạc cổ. Bù lại, người xem sẽ tùy tâm mà bỏ tiền mua những thẻ trù nhằm tưởng thưởng cho một khuôn nhạc, tiếng phách hay, một tiếng hát ngọt ngào… Lối dùng thẻ tre để thưởng này là nguồn gốc của tên gọi ca trù, bởi xưa người ta khá ý nhị trong việc tán dương tài nghệ của các đào nương, dùng tiền quy đổi ra thẻ, đó là lối ứng xử rất tinh tế của người xưa. Càng thú vị hơn khi sut chương trình, khán giả sẽ được biết thêm về các loi nhạc cụ tưởng như đã có lúc biến mất khỏi đời sống hiện đại, đó là chếc trống chầu, trống cơm, đàn nguyệt, đàn bầu, đàn tranh, đàn hồ, đàn nhị, phách, mõ… Nếu có thời gian nán lại sau buổi diễn, các nghệ nhân còn có thể kể cho các bạn trẻ về cách dùng gỗ ngô đồng làm đàn ra sao, xe tơ tằm thành dây như thế nào. Biết bao kiến thức tưởng như bị lãng quên sẽ được khơi dậy, biết bao vàng son dĩ vãng của dân tộc lại được phô bày, lấp lánh trong ánh đèn sân khấu. Được tổ chức vào tối thứ 7 ca tuần thứ 3 hàng tháng, Chuyện nhạc phố cổ” là nơi thu hút mọi trái tim muốn tìm về nguồn cội âm nhạc của dân tộc, một nền âm nhạc  đang có nguy cơ bị lãng quên.

Long Tuyền




Bình luận